بسم الله الرحمن الرحیم… علامه شعرانی رحمه الله متاسفانه به خاطر عالم ستیزی و علم ستیزی پهلوی مهجور و غریب بود ولی حق این بود که بعد از انقلاب روی ایشان حسابی کار رسانه ای می شد که متاسفانه نشده است. در ادامه گوشه ای از عظمت این شخصیت بزرگوار در ده پوستر تقدیم شده است که امید است دانلود بفرمایید و در ثواب زنده نگه داشتن یاد و بزرگداشت ایشان سهیم شوید.
پوستر شماره یک : در این رشته کسی را به تبحّر ایشان ندیدم …
برخی شاگردان علامه شعرانی رحمه الله، ایشان را خواجه نصیر دوران و برخی ایشان را شیخ بهائی زمانه لقب داده اند. حضرت علامه حسن زاده رحمه الله می فرماید:آقای شعرانی ذوالفنون بودند. بنده هیچیک از اساتیدم را به تبحر در منقول مثل ایشان ندیدم. یکی از کتابهای دوره شفا، علم موسیقی است. مرحوم آقای شعرانی، موسیقی هم می دانست. فرانسه را به اندازه عربی میدانست و مسلط بود. جناب علامه شعرانی در ادبیات، قلم توانایی داشت. فارسی را خیلی سنگین و قوی و فصیح مینوشت. در ریاضیات عالیه، در نجوم. من بارها این مطلب را به عرض رساندهام در میان علمای روحانی ما، در عصر خودم بنده کسی را به تبحر در ریاضیات از ایشان بهتر و برتر ندیدم.( علامه حسن زاده آملی در مقاله جلوه هایی از حیات علمی علامه شعرانی رحمه الله، نور علم، شماره ۵۰ و ۵۱. )
پوستر شماره دو : متاسفانه قطع شد…
مرحوم آقای شعرانی در طبیعیات خیلی ماهر بودند. ایشان مثالهایی که ذکر می کند یا هندسی است یا طبیعی یا طبی و مانند آن. اگر چه ممکن است مثال در اصل آن بحث نقش نداشته باشد ولی وقتی طلبه می بیند استاد این مثال را خوب بیان نکرد آن حسن قبول را درباره گفته های استاد از دست می دهد و بعضی از این ظرافت هاست که از راه مثال می تواند مشکل ممثل را حل کند. نوع مثالهایی که دیگران به کمک یک مسئله ساده عرفی القاء می کردند مرحوم بوعلی با مسائل طبیعی و ریاضی و امثال آن القا می کرد. مرحوم آقای شعرانی در این بخش ها خیلی مسلط و قوی بود. لذا طبیعیات اشارات را حضور ایشان خواندیم. مرحوم آقای شعرانی در ریاضیات هم خیلی مسلط بودند و علاقه شدیدی هم به ریاضیات و طبیعیات داشتند و این درسها را باید حتما مطالعه و تدریس می کردند. ولی برای آن درسها اگر توفیق مطالعه هم پیدا نمی کردند باز مسلط بودند. فکر فکر ریاضی و طبیعی بود. لذا شرح چغمینی را هم خدمت ایشان خواندیم. مقداری از مقدمه زیج بهادری را هم خدمت ایشان خواندیم تا از تهران به قم آمدیم و متاسفانه ادامه آن بحث های طبیعی و ریاضی هم قطع شد. ( از بیانات حضرت علامه جوادی آملی حفظه الله درباره علامه میرزا ابوالحسن شعرانی رحمه الله، نقل از کتاب دیدار با ابرار علامه شعرانی ص ۲۶ و ۲۷)
پوستر شماره سه: منحصر به فرد بود …
این قهرمان علمی، در جمیع علوم مختلف، منحصر به فرد بود، هیچ کدام از علمای معاصر را عدیل ایشان در جامعیت علوم و احاطه به آنها ندیدم. ادیبی بارع و صاحب قلمی وزین و رصین و محکم و سنجیده در علوم ادبی فارسی و عربی بود. به زبان های فرانسه، عربی و ترکی کاملا مسلط و به انگلیسی به اندازه ی رفع احتیاج آشنا بود. فقیهی مجتهد و جامع شرایط فقهی در حد کمال بود، فیلسوفی الهی و متبحر و حکیمی متضلع در حکمت متعالیه و مشاء و اشراق بود. در علوم ریاضی به خصوص در افلاک و هیئت، کم نظیر بود. طبیبی بود که قانون شیخ الرئیس و شرح اسباب را درس می گفت و مخترع حاذقی که با ذهن بلندنگر و قریحه ی وقاد خود برخی از آلات رصدی در شناخت قبله ی بلاد مختلف را اختراع نمود و محدثی خبیر که از مشایخ حاملان روایات شمرده می شد و رجالی ماهری در درایت و تشخیص ثقات از ضعفا بود و مفسری متبحر در تفسیر قرآن کریم و علم قرائات بود و بالجمله هنگام اشاره به علمایی که جامع علوم و فنون مختلف بودند. مشار بالبنان است و آثار درخشان ایشان بهترین شاهد است بر صدق آنچه بر این قلم رانده شد.( از مکتوبات حضرت علامه حسن زاده رحمه الله درباره علامه شعرانی رحمه الله به نقل از کتاب آیت بصیرت ص ۱۲ )
پوستر شماره چهار: از بقیه استفاده نکنید…
مرحوم استاد شعرانى در تمام دورۀ طلبگى، چه در تهران و چه در نجف، هيچگاه از شهريه استفاده نكردند و حتى بعد از آنكه از مرحوم آقا سيدابوالحسن اصفهانى (ره) اجازۀ اجتهاد تحصيل نموده و در تهران امامت مسجد ملّاابوالحسن را پس از رحلت پدرشان بهعهده گرفتند، با آنكه جوانى ۲۴ ساله بودند، از قبول وجوهات همواره خوددارى مىكردند. ايشان در اينگونه موارد آنقدر مقيّد بودند كه در زمانى كه عضويت «شوراىعالى اوقاف» را برعهده داشتند، حتى از تصرف يك كتاب از كتابخانۀ اوقاف براى مطالعه خوددارى مىفرمودند. اين قيد و بند تا جايى بود كه از قبول مسؤوليت اموال موقوفىِ مرحوم ميرزا ابراهيمخان نواب (پدر مادرشان) خوددارى مىكردند. در زمان كودكى كه ۷ يا ۸ سال بيشتر نداشتم، بهخاطر دارم كه پيش از ظهرِ يك روزِ تابستانى، آقايى با مراجعه به منزل ايشان تعداد هشت عدد هندوانه آورده، داخل حوض آب انداخت و رفت. تابستان بود و ما بچهها كه گُرگم به هواى مفصّلى راه انداخته بوديم، از خانم ايشان طلب هندوانه كرديم؛ به هرحال هندوانه مفصّلى خورديم. ظهر، آقا به منزل آمدند و از خانمشان در مورد هندوانه پرسيدند و وقتى متوجه شدند كه حتى خانمشان آورندۀ هندوانهها را نشناخته، خيلى ناراحت شدند و فرمودند از بقيّه هندوانهها استفاده نكنيد تا صاحبش را پيدا كنيم و آنها را برگردانيم، كه همينطور هم شد. حتى دستور دادند هندوانۀ بزرگترى از آن كه مورد استفاده قرار گرفته بود، خريدارى كردند و به صاحبش دادند. (نقل از کتاب علامه میرزا ابوالحسن شعرانی نشر انجمن مفاخر ملی ص ۱۸۰ و ۱۸۱)
پوستر شماره پنج : شعری برای عیادت از شهید مدرس…
علامه شعرانی رحمه الله در مدرسه سپه سالار معاون شهید مدرس رحمه الله بودند و به دستور ایشان ریاضیات تدریس می فرمودند. پس از نجات یافتن شهید مدرس از ترور شدن توسط عوامل رضاخان شعری چنین سرودند: مدرّس ای شرف فخر مُلک فُرس به تو *** از این قضیه که رخ داده است بر تو مرنج/ خطر برای خطیر است و گفته اند مَثَل *** که رنج تا نبری حاصلت نیاید گنج/ هلال تا که ضعیف است مُنخَسِف نشود *** پیاده مات نگردد به عرصه شطرنج (به نقل از کتاب زندگی نامه علامه شعرانی رحمه الله نشر مفاخر ملی )
پوستر شماره شش: باید نیت خالص باشد …
یکی از شاگردان علامه شعرانی رحمه الله می گوید: در دوره پهلوی سؤال كردم كه با توجه به وضع فعلىِ من اجازه مىفرماييد به «وزارت دادگسترى» وارد شوم؟ بلافاصله فرمودند خير. عرض كردم ممكن است دليلش را هم بفرماييد؟ فرمودند اول اينكه قاضى بايد مجتهد باشد و شما مجتهد نيستيد؛ اگر وقت بگذاريد و چند سالى بخوانيد مانعى ندارد كه قاضى بشويد، و بعد اضافه فرمودند كه با همۀ گرفتارى و ضعف بدنى حاضرم كه برنامهاى بگذارم و به شما درس بدهم؛ اما، مسألۀ دوم اين است كه با توجه به سيستم قضايى ما، اين پرونده است كه محاكمه مىشود نه شخص. بنابراين صلاح نمىدانم. عرض كردم با اين درسهايى كه خواندهام چه شغلى را پيش بگيرم؟ ايشان فرمودند برويد جايى كه با حقالناس سروكار نداشته باشيد، اين همه شغلِ آزاد هست كه با حقوق مردم و سرنوشت مردم سروكار ندارد. عرض كردم به نظر مىرسد كه حضرتعالى با كار دولتى مخالف هستيد. فرمودند بايد نيّت خالص باشد، اگر نيّت را خالص كنيد و كارتان در راه رضاى خدا باشد كار دولتى با كار غيردولتى فرق زيادى نمىكند مگر همين آقاى بهشتى يا آقاى باهنر نيستند كه در در وزارت معارف كار مىكنند. اينها كارشان خدمت به دين و خدمت به جوانان است. آدم ممكن است براى دولت كار كند و با حضور خود حتى از بسيارى خلاف شرعها جلوگيرى كند. (زندگی نامه علامه شعرانی رحمه الله نشر مفاخر ملی ص ۱۸۲ و۱۸۳)
پوستر شماره هفت: اکثر دانشمندان را به کار می آید خاصه فقها را …
علامه شعرانی رحمه الله در مقدمه شان بر کتاب شریف نفائس الفنون می فرمایند: یکی از کتب نفیس که از روزگار پیشین مانده است کتاب نفائس الفنون تالیف محمد بن محمود آملی است که از هر علم نقاوه برگزیده و مهمات مطالب را به زبان ساده و علمی فصیح فراهم کرده است، از کتبی است که برای مقاصد نامبرده بسیار سودمند است، علاوه بر آن متضمن فائده عالی دیگری است که جهال ملاحده و سفهای زنادقه بدانند دین اسلام مباین علم نیست و مولف کتاب که یکی از علمای بزرگ دین است خود کتابی جامع همه علوم عقلی نوشته است. این گونه کتب که جامع فنون بسیار است اکثر دانشمندان را به کار می آید خاصه فقها را. چه مبادی علوم به یکدیگر پیوسته است و کمتر افتد کسی در علمی برآید و تبرز کند با آنکه از همه علوم دیگر بی نصیب باشد چنانکه امروز نیز در مدارس متوسطه جهان از هر علمی آنچه فراخور دانش آموران است تعلیم می دهند.( آیت بصیرت ص ۱۵۶)
پوستر شماره هشت: مغول نزده بودند…
علامه حسن زاده رحمه الله می فرماید: در دوره پهلوی یک وقتی من مدرسه مروی بودم یکی از آقایان بزرگوار، اساتید نامدار ، اهل تالیف گاهی به من سر می زد، گاهی از ما حال می پرسید، آمد و گفت: از امروزِ تهران خبر داری؟ عرض کردم: آقا من طلبه ام و خبر ندارم. گفت امروز یک هواپیما کتاب خطی از تهران پرواز کرد برای آمریکا. این طور حرف ها که پیش می آمد مرحوم آقای شعرانی می فرمود: ضرر و صدمه ای که بر معارف و فرهنگ این کشور این پدر و پسر (رضاخان و محمدرضا) زدند مغول نزده بودند. (زندگی نامه علامه میرزا ابوالحسن شعرانی رحمه الله نشر مفاخر ملی ص ۷۲)
پوستر شماره نه: باید کتابی باشد…
علامه حسن زاده رحمه الله می فرماید : يك درس از كتاب نفس آن را در محضر استاد شعرانى مشغول بودم، باز از آنجناب راهنمايى خواستم كه اجازه مىفرماييد شفا را از اول طبيعیات نزد فلانى (يكى از روحانيون نامدار آن روز طهران را اسم بردم) بخوانم؟ در جوابم فرمود: اين آقا از خارج حرف و مطلب خيلى مىداند ولى ملّاى كتابى نيست، طلبه بايد پيش ملّاى كتابى درس بخواند، اگر آقاى فاضل تونى درس شفا را براى شما قبول كند خيلى خوب است. (هزار و يك كلمه، ج۳، ص: ۳۲ و ۳۳)
پوستر شماره ده: از بین می رود…
قاعده ی کلی علم الاجتماع (جامعه شناسی) است که ضعیف در همه چیز از قوی تقلید می کند چنانکه هنگام غلبه مغول مردم از آنها تقلید می کردند حتی در لباس پوشیدن. تا آن حد بر این مسئله اصرار داشتند که بعضی از نزدیکان آنها اندازه ای از موی زنخ و صورت را می چیدند تا مانند مغولها کوسه نمایند. دلیل تقلید مسلمانها از قبایح اعمال نصارا که خودشان به برتری و رجحان اسلام اعتراف دارند مباهات می کنند این است. چه طور بعد از زوال دولت مغول مردم از پیروی اعمال آنها دست برداشتند همین طور اگر استیلای دولتهای نصارا یعنی دول غرب از بین برود پیروی از اعمال آنها هم از بین می رود. ( از بیانات حضرت علامه شعرانی رحمه الله به نقل از کتاب دیدار با ابرار علامه شعرانی ص ۵۴)
