۳.۳
(۳)

شرح فارسی صرف ساده

در این مطلب، مبحث تعریف اسم و ابنیه آن خدمت شما تقدیم میگردد. از لینک های زیر میتوانید این مباحث را به صورت پی دی اف دانلود فرمایید.

تعریف اسم:
در ادامه شرح فارسی بخش عربی صرف ساده، مبحث اسم را تقدیم میکنیم.

اسم همان طور که در مقدمه کتاب گذشت، کلمه ایست که بر معنای مستقلی که به زمان خاصی اقتران ندارد، دلالت میکند.

شرح فارسی صرف ساده. شرح فارسی بخش عربی صرف ساده.

ابنیه اسم:

ابنیه اسم نیز همان طور که در مقدمه کتاب گذشت، شش تاست:
۱. ثلاثی مجرد
۲. ثلاثی مزید
۳. رباعی مجرد
۴. رباعی مزید
۵. خماسی مجرد
۶. خماسی مزید

ثلاثی مجرد:

ثلاثی مجرد دارای ده وزن است:
طریقه ساخت ده وزن به این صورت است که حرکات فاء الفعل، سه حرکت -َ -ِ -ُ میتواند باشد و حرکات عین الفعل ۴ حرکت مذکور به اضافه سکون -ْ به این ترتیب ۱۲ حالت ایجاد میشود که البته فِعُل و فُعِل موجود نیستند و البته مثالی همانند دُئِل بر وزن فُعِل قلیلاً مشاهده شده است.

فَـِـُعَـِـُـْل = ۱۲ حالت – (فُعِل + فِعُل)

رباعی مجرد:

دارای ۶ وزن است:
۱. فَعْلَل  ← جعفر (نهر کوچک)
۲. فِعْلِل  ←  زبرج (آرایش)
۳. فُعْلُل  ← برثن (پنجه شیر)
۴. فِعْلَل  ← درهم (پول نقره)
۵. فِعَلْل  ← قمطر (صندوقچه کتاب)
۶. فُعْلَل  ← جخدب (نوعی ملخ)

خماسی مجرد:

دارای ۴ وزن است:
۱. فَعَلَّل   ←   سفرجل  (به)
۲. فَعْلَلِل  ←  جحمرش  (پیرزن)
۳. فِعْلَلّ  ←  قرطعب  (چیز کم)
۴. فُعَلّل  ←  قذعمل  (شترتنومند)

اسم ثلاثی مزید بسیار زیاد است که قابل محاسبه و شمارش نیست و اسم رباعی مزید نیز زیاد است. اما اسم خماسی مزید کم است که بعضی تعداد آنها را تا ۵ تا شمارش کرده اند مانند: خُزَعبیل
برای تمییز حروف اصلی از زائد روشهایی وجود دارد که در خاتمه کتاب خواهد آمد ان شاالله.

حذف حروف اصلیِ ثلاثی:

این را بدان که گاهی بعضی از حروف اصلی اسم ثلاثی حذف میشود و آنگاه:
۱. گاهی به جای حرف محذوف حرف دیگری قرار میگیرد:
§ سِمْوٌ ← اسم
§ بَنَوٌ ← ابن  و بنت
§ اخوٌ ← اُخت
۲. گاهی هم به جای حرف محذوف حرفی قرار داده نمیشود:
§ ابوٌ ← ابٌ
§ اخو ← اخٌ
§ دمیٌ ← دمٌ

اسماء یک یا دو حرفی:

بعضی از اسماء وجود دارد که در اصل وضع خود دارای یک یا دو حرف هستند:
§ یک حرفی: ضمیر متصل تُ در نصرتُک
§ دو حرفی: من ، ما شرطیه یا موصوله یا استفهامیه، کَم استفهامیه یا خبریه

شرح فارسی صرف ساده. شرح فارسی بخش عربی صرف ساده.

مطالب مرتبط

  1. نمودار قواعد وزن بر اساس کتاب صرف ساده (استاد مهدی کچویی)
  2. نمودار کامل بخش فارسی و عربی کتاب صرف ساده + به روز شد
  3. آرشیو صوت تدریس صرف ساده (کامل) استاد روح الله راسل (کل کتاب صرف ساده: بخش فعل و اسم)

این مطلب رو پسندیدید؟

برای امتیازدهی روی یک ستاره کلیک فرمایید

میانگین امتیاز ۳.۳ / ۵. تعداد رای: ۳

هنوز این مطلب امتیادهی نشده. شما می تونید اولین نفر باشید!

Subscribe
Notify of
guest
6 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
رَبِّ زِدْنی علماً
۱۳۹۴-۰۲-۱۲ ۱۱:۵۸ بعد از ظهر
در مورد کلمه سواء به این لینک مراجعه بفرمایید
مسعود
مسعود
۱۳۹۴-۱۰-۰۲ ۴:۲۹ بعد از ظهر
با سلام ممنون از وقتی که صرف این کار میکنید و از پیش رفت بیشتر خود زده و به داد ما شهرستان های دیگر میرسید واقعا نیازمند به صوت هایی همچون آقای عابدی هستیم التماس دعا
عبدالله
عبدالله
۱۳۹۴-۱۰-۰۹ ۱۰:۰۲ بعد از ظهر
سلام تدریس متن کتاب صرف رو ندارید؟ چون این فایل های صرفی که رو سایت وجود داره تدریس متن کتاب نیست بلکه مشاوره ی صرف
صَرف پژوه (مدرس صَرف)
۱۳۹۴-۱۱-۰۳ ۱۰:۴۷ بعد از ظهر

📚 کتاب همراه صَرف، اثر حجت الاسلام نظری یاریگر چه گروهی از محصلین است؟♦️  به لطف حضرت حق و توجّهات خاصّه حضرت صاحب الامر (علیه السلام) 📕 کتاب همراه صَرف (کتاب کار صَرف، سبکی کاربردی در نوشتن تجزیه و تصریف افعال و اسماء قرآنی و روایی) در قطع رحلی منتشر شد. 📣این کتاب یاریگر مناسبی جهت کاربردی کردن هر چه بیشتر قوانین علم صَرف و تجزیه و تصریف افعال و اسماء قرآنی و روایی است. 🌺 استفاده از این کتاب برای صرف آموزان معزز دانشگاه و حوزه های علمیه (که اکنون در برخی مدارس مورد استفاده قرار میگیرد) بویژه همراه… Read more »

پاسخ:
پاسخ:
۱۳۹۷-۰۴-۳۱ ۶:۲۶ بعد از ظهر
جوهر – کوثر –  کوکب –  زورق  – جورب
بی قرار
بی قرار
۱۳۹۷-۰۴-۳۰ ۵:۵۴ بعد از ظهر
سلام
میشه چند تا مثال برا وزن فَوعَل بزنید.
ممنون