طلبگی تا اجتهاد

آنچه که لازم است عرض بکنم - که از همه‌ی این مطالب مهمتر است - نسبت حوزه‌های علمیه است با انقلاب و نظام اسلامی. هیچ کس در عالم روحانیت، اگر انصاف و خرد را میزان قرار بدهد، نمیتواند خودش را از نظام اسلامی جدا بگیرد. نظام اسلامی یک امکان عظیمی را در اختیار داعیان الی‌اللّه و مبلّغان اسلام قرار داده… این فرصت تا امروز کِی برای روحانیت وجود داشته؟
علاوه بر این، ابزارهای تسهیل‌کننده، مثل رایانه‌ها و ارتباطات اینترنتی و فضای مجازی و سایبری هم که الان در اختیار شماست![خطاب به روحانیون!).
اگر بتوانید اینها را یاد بگیرید، میتوانید یک کلمه حرف درستِ خودتان را به هزاران مستمعی که شما آنها را نمیشناسید، برسانید؛ این فرصت فوق‌العاده‌ای است؛ نبادا این فرصت ضایع شود. اگر ضایع شد، خدای متعال از من و شما روز قیامت سؤال خواهد کرد: از فرصت این همه جوان، این همه استبصار، این همه میل و شوق به دانستن، شما برای ترویج معارف اسلامی چه استفاده‌ای کردید؟ نظام اسلامی یک چنین خدمتی به ما معممین و روحانیون کرده. مگر میتوانیم خودمان را کنار بگیریم؟
بیانات در دیدار علما و روحانیون خراسان شمالی 19/07/1391

جستجو

بایگانی

نويسندگان

پربحث ترين ها

رسانه های همسو

۲

انس با قرآن و حدیث در هفت قدم

 هویت طلبگی یادداشت‌ و مقاله محصولات مأموریت‌ها و بایسته‌های طلبه

//bayanbox.ir/view/8671635610593205707/%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D8%A8%D8%A7-%D9%82%D8%B1%D8%A2%D9%86-%D9%88-%D8%AD%D8%AF%DB%8C%D8%AB-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%81%D8%AA-%DA%AF%D8%A7%D9%85.png

بسم الله الرحمن الرحیم

مقدمه

هر مسلمانی به دنبال راه صحیح زیستن و شناخت رابطه شایسته با خود، خلق و خالق است و بی شک تنها منبعی که توان معرفی چنین راهی را دارد همانا قرآن کریم و کلمات نورانی ائمه معصومین علیهم السلام است.

با آنکه این مسأله برای یک مسلمان شیعه کاملاً روشن است امّا گاه در اثر نداشتن برنامه صحیح و عدم مراعات تقدّم و تأخّر در مطالعه قرآن و حدیث به هدف مطلوب نائل نمی شود.

لذا این طرح به دنبال معرفی هفت قدم برای انس، مطالعه و شناخت معارف قرآن و حدیث است و در هر قدم روش مناسب طی کردن آن و زمان لازم را ذکر می کند.

برای انجام این طرح کافی است روزانه فقط نیم ساعت به قرآن و حدیث اختصاص دهیم تا بعد از کمتر از سه سال، انس مطلوبی با قرآن و حدیث یافته و معارف این دو گوهر را شناخته و به لطف پروردگار در زندگی خود به کار بریم و فضای فکر و عمل و زندگی خود را با عطر و نورِ ثقلین، معطر و نورافشان کنیم.

طبیعی است که در فضای امروز جامعه که برخی علاقمندان به ثقلین، از کمبود وقت شکوه دارند، یکی از بهترین اوقاتی که می توان برای این برنامه اختصاص داد «بین الطلوعین» است.

امام رضا علیه السلام فرمودند: «شایسته است که همه بعد از تعقیب نماز صبح، لااقلّ پنجاه آیه از قرآن کریم را تلاوت نمایند»[1].

البته بسی افراد هم هستند که به جز بین الطلوعین، اوقات فراغت زیادی در طول روز دارند که شایسته است آن را با قرآن و حدیث زنده کنند. مثلاً برنامه «شبی ده دقیقه با قرآن» باید در منازل بنیان گذاشته شود که در آن همه اعضای خانواده در کنار یکدیگر یکی دو صفحه قرآن بخوانند.

به امید گسترش بیش از پیش فرهنگ قرآن و عترت در زندگی فردی و اجتماعی.

 

 

قدم اول: روخوانی قرآن

جامعه امروز ما انس شایسته ای با قرآن کریم ندارد. علت اصلی این پدیده، عدم توانایی در روخوانی قرآن است. کسی که مهارتی نظیر رانندگی را بیاموزد دوست دارد هر از گاهی آن را انجام دهد. ما در جامعه ای زندگی می کنیم که حدود هفتاد درصدشان مهارت روخوانی قرآن را کسب نکرده اند و این یعنی عدم انس هفتاد درصد جامعه ما با قرآن.

راه حل این مشکل هم «ختم قرآن» است. امروزه کتابهای زیادی برای آموزش «قواعد روخوانی» نوشته اند حال آنکه راه حل اصلی چیز دیگری است.

در حدود هفتاد سال قبل در مملکت خودمان، مکتب خانه هایی بود که افرادی در آن تربیت می شدند که با همین روش «ختم قرآن» کاملاً بر روخوانی قرآن مسلط می شدند حال آنکه سواد خواندن و نوشتن نداشتند!

روش کار

ده جزء اول قرآن را با این روش روخوانی کنید: ابتدا هر صفحه قرآن را با ترتیل بشنوید، سپس قرائت کنید و بار دیگر برای شخص دیگری بخوانید. با این کار به راحتی می توانید در طول سی دقیقه در هر روز، سه صفحه از قرآن را تلاوت کنید.

در این قدم هر کلمه ای را که اشتباه خواندید، آنقدر تکرار کنید تا روان و صحیح قرائت نمایید.

زمان لازم

دو ماه، روزانه نیم ساعت

منابع

  1. کتاب آموزش روخوانی استاد سیف، چاپ اسوه
  2. قرآن کم علامت، چاپ اسوه

به تجربه ثابت شده که قرآن به خط «عثمان طه» برای مبتدئین مناسب نیست.

  1. ترتیل قرآن با صدای اساتیدی نظیر پرهیزکار، منشاوی، حُصَری و ...

در انتخاب ترتیل، سلیقه مخاطب بسیار مؤثر و مهم است.

 

 

قدم دوم: روان خوانی

ده جزء دوم قرآن را با همان روشی که در قدم قبل بیان شد، روان خوانی کنید. در این قدم، اگر کلمه ای را اشتباه بخوانید، باید تمام آیه را آن قدر تکرار کنید تا راحت و روان بخوانید.

روزانه نیم ساعت وقت بگذارید، سه صفحه در روز قرائت کنید و روان‌خوان شوید.

زمان لازم

دو ماه، روزانه نیم ساعت

منابع

  1. قرآن کم علامت، چاپ اسوه
  2. ترتیل قرآن با صدای اساتیدی نظیر پرهیزکار، منشاوی، حُصَری و ...

 

 

قدم سوم: زیبا خوانی

یک دوره کتاب آموزش قواعد تجوید را زیر نظر استاد درس بگیرید. در حال حاضر سایت هایی هم به عرضه بسته های آموزش تجوید به صورت مجازی می پردازند[2].

سپس قواعد تجوید را یک به یک در قرائت خود انجام دهید. اگر ده جزء آخر قرآن را زیباخوانی کنید، با گذراندن این سه قدم اخیر، یکبار به صورت هدفمند کل قرآن را ختم می کنید.

 در این قدم روزانه دو صفحه را در طول مدت سی دقیقه با قرآن عثمان طه با مراعات قواعد تجوید تلاوت نمایید.

زمان لازم

چهار ماه، روزانه نیم ساعت

منابع

  1. تحسین التلاوة، آموزش تجوید سطح 1 قرآن کریم، تألیف استاد علی قاسمی، نشر جامعة القرآن
  2. قرآن عثمان طه قطع وزیری بدون ترجمه
  3. ترتیل قرآن با صدای اساتیدی نظیر پرهیزکار، منشاوی، حُصَری و ...

 

 

قدم چهارم: آشنایی با ترجمه قرآن

در این مرحله با کلمات پرکاربرد در قرآن کریم آشنا می شوید. اگر هزار لغت را یاد بگیرید بیش از هشتاد درصد آیات قرآن را می توانید معنا کنید. همچنین لازم است قواعد ساده ولی پرکاربرد زبان عربی را نیز بیاموزید.

تمام این کارها را می توانید با مطالعه درس به درس کتاب ذیل و حل تمرینات آن بدست آورید.

زمان لازم

دو ماه، روزانه نیم ساعت

منبع

آموزش ترجمه و مفاهیم قرآن کریم، تألیف: محدث، علامی و صفار هرندی، ناشر: مؤسسه نور مبین، قم

این کتاب در سه مجلد تهیه شده و هر جلد آن حاوی شانزده درس است.

اگر روزانه یکی از دروس آن را مطالعه و حل کنید می توانید در عرض چهل و هشت روز آن را تمام کنید.

 

 

 

قدم پنجم: ترجمه قرآن

یکبار به صورت روشمند باید ترجمه کل قرآن را مطالعه کنیم به این ترتیب که:

  1. هر آیه را خوانده و تلاش می کنیم خودمان آن را ترجمه کنیم.
  2. به ترجمه آیه می نگریم و با ترجمه ای که خودمان داشته ایم مقایسه می کنیم تا اشکالات خود را در ترجمه دریابیم و آهسته آهسته با این تطبیق در فهم آیات الهی قوی تر شویم.
  3. در آیه، تأمل کوتاهی می کنیم تا ببینیم چگونه می توان آن را در زندگی امروزین خود به کار بریم؟
  4. آیاتی که از منظرمان جالب توجه است و دردی از دردهای اعتقادی و عملی ما را درمان می کند با ماژیک شبرنگ، رنگی می کنیم و تلاش می کنیم آن را حفظ نماییم. برای حفظ بهتر، می توانیم آن را روی تخته وایت برد یادداشت کرده و بر دیوار اتاق خود نصب کنیم تا در مقابل دیده باشد، یا در دفترچه ای یادداشت نماییم. یادمان باشد که «نوشتن» یکی از مهم ترین راه کارهای حفظ قرآن است.

اگر روزانه دو صفحه از قرآن را با همین روش مطالعه کنیم بعد از ده ماه یک ختم قرآن کامل انجام خواهد شد.

زمان لازم

ده ماه، روزانه نیم ساعت

منبع

قرآن کریم با ترجمه استاد ابوالفضل بهرامپور(حاوی ترجمه لغات در حاشیه هر صفحه)

و یا ترجمه استاد سید محمد رضا صفوی(برگرفته از تفسیر گرانسنگ المیزان)

 

 

قدم ششم: نهج البلاغه

در میان کتب حدیثی، آنچه در کلام امام خمینی ره و مقام معظم رهبری مورد تأکید است و همواره بر انس با آن تأکید داشته اند عبارتند از «نهج البلاغه» و «صحیفه سجادیه».

جالب آنکه در فرمایشات امام و رهبری، تأکید بر این است که ابتدا نهج البلاغه خوانده شود و سپس به صحیفه سجادیه پرداخته شود.

لذا در این قدم ها ابتدا به «نهج البلاغه» و سپس به «صحیفه سجادیه» پرداخته ایم.

روش مطالعه نهج البلاغه

  1. ابتدا «حکمت ها» سپس «نامه ها» و در پایان «خطبه ها» را بخوانید یعنی دقیقاً عکس روش نگارش کتاب توسط مرحوم سید رضی.
  2. در بخش حکمت ها سعی کنید عبارت عربی را هم بخوانید و بعد از مطالعه ترجمه آن، عباراتی که برایتان جالب اند را مانند قدم پنجم، روی تخته وایت برد یا دفتر مخصوص حفظ بنویسید و حفظ کنید.
  3. در بخش نامه ها و خطبه ها می توانید فقط ترجمه فارسی عبارات را مطالعه نمایید.
  4. اگر روزی یک صفحه از نهج البلاغه خوانده شود در عرض یکسال حتماً آن را ختم خواهید کرد.

زمان لازم

دوازده ماه، روزانه نیم ساعت

منبع

نهج البلاغه با ترجمه استاد دشتی یا با ترجمه و شرح «فیض الاسلام»

به نظر می رسد «فیض الاسلام» برتری محسوسی نسبت به دشتی دارد، لذا بیشتر مورد عنایت و توصیه است چراکه علاوه بر ترجمه روان فارسی به توضیح عباراتی که احیاناً مشکل است نیز پرداخته است.

 

 

قدم هفتم: صحیفه سجادیه

به تعبیر رهبر معظم انقلاب، معارفی از دین وجود دارد که جز در قالب دعا قابل بیان کردن نیست. معنای این سخن آن است که اگر دعاها خوانده نشود، از بخشی مهم و تأثیر گذار از معارف دین محروم می مانیم.

در میان کتب دعا کتابی در پایه صحیفه سجادیه یافت نمی شود چراکه بیش از پنج هزار سند دارد و جزء کتب متواتر در میان شیعه و دارای عظمتی آشکار است.

اگر روزانه حدود سه صفحه از دعاهای آن با ترجمه قرائت شود در کمتر از سه ماه یکبار تمام آن ختم خواهد شد.

روش مطالعه صحیفه سجادیه

  1. ابتدا دعاهای پرکاربرد صحیفه را مطالعه کنید، نظیر:

دعای 12(توبه)                                         دعای 15(به وقت بیماری)

دعای 20(مکارم الاخلاق)                                      دعای 21(برطرف شدن اندوه)

دعای 24(برای والدین)                                دعای 25(برای فرزندان)

دعای 29(وسعت رزق)                                دعای 30(پرداخت قرض و وام)

دعای 33(استخاره)                                    دعای 49(بی اثر شدن حیله دشمن)

این دعاها، راه و رسم درست زیستن و درست اندیشیدن را می آموزند اما در قالب زیبا و هنرمندانه دعا.

  1. حفظ کردن عبارات مهم ادعیه از طریق نگارش در دفترچه و نیز مرور محفوظات در قنوت نمازها

زمان لازم

سه ماه، روزانه نیم ساعت

منبع

صحیفه سجادیه با ترجمه استاد حسین انصاریان یا فیض الاسلام

به نظر می رسد ترجمه و شرح «فیض الاسلام» به جهت همراهی با «شرح» بهتر باشد.

 

 

کلام آخر

بعد از مطالعه این سه کتاب ارزشمند(قرآن، نهج البلاغه و صحیفه سجادیه) لازم است با آنها انس بگیریم. اینها کتبی نیستند که انسان یکبار در عمرش بخواند بلکه باید بارها و بارها خوانده شوند.

اما لازمه انس با این سه کتاب این است که شیرینی آن را بچشیم و این امر واقع نمی شود مگر با:

  1. شناخت معارف بلند و کاربردی این سه کتاب
  2. عمل به دستورات آنها
  3. مشاهده آثار عظیم این سه کتاب در زندگی خود و دیگران
  4. بیان معارف بلند این سه کتاب برای دیگر دوستان و آشنایان

 

 

در پناه قرآن و عترت موفق باشید

روح الله راسل

طلبه حوزه علمیه قم

اردیبهشت 94

 


[1] . «یَنْبَغِی‏ لِلرَّجُلِ‏ إِذَا أَصْبَحَ‏ أَنْ یَقْرَأَ بَعْدَ التَّعْقِیبِ خَمْسِینَ آیَةً»؛ تهذیب الاحکام، ج2، ص138.

[2]. به عنوان نمونه می توانید به سایت «شهر مجازی قرآن کریم»(www.quranct.ir) مراجعه کنید و 20 جلسه درس تجوید عمومی از استاد «موسوی بلده» را بیاموزید.


دریافت نسخه قابل چاپ

دریافت


مطالب مرتبط:

  1. مطالب دیگر استاد روح الله راسل
  2. مقاله بسیار مفید حدیث خوانی روشمند

نظرات (۲)

  1. انشاالله در قدم هشتم، حقیقت قرآن به قلب مخاطب نازل شود ...
    خدا خیرتان بده حاجاقا که مخلصانه این مطالب را در اختیار طلاب قرار میدهید.
    • پاسخ:

      باسمه تعالی
      سلام بر شما دوست قرآنی
      تشکر از الطاف بیکران شما
      امیدوارم در اجرای برنامه موفق باشید

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی