طلبگی تا اجتهاد

آنچه که لازم است عرض بکنم - که از همه‌ی این مطالب مهمتر است - نسبت حوزه‌های علمیه است با انقلاب و نظام اسلامی. هیچ کس در عالم روحانیت، اگر انصاف و خرد را میزان قرار بدهد، نمیتواند خودش را از نظام اسلامی جدا بگیرد. نظام اسلامی یک امکان عظیمی را در اختیار داعیان الی‌اللّه و مبلّغان اسلام قرار داده… این فرصت تا امروز کِی برای روحانیت وجود داشته؟
علاوه بر این، ابزارهای تسهیل‌کننده، مثل رایانه‌ها و ارتباطات اینترنتی و فضای مجازی و سایبری هم که الان در اختیار شماست![خطاب به روحانیون!).
اگر بتوانید اینها را یاد بگیرید، میتوانید یک کلمه حرف درستِ خودتان را به هزاران مستمعی که شما آنها را نمیشناسید، برسانید؛ این فرصت فوق‌العاده‌ای است؛ نبادا این فرصت ضایع شود. اگر ضایع شد، خدای متعال از من و شما روز قیامت سؤال خواهد کرد: از فرصت این همه جوان، این همه استبصار، این همه میل و شوق به دانستن، شما برای ترویج معارف اسلامی چه استفاده‌ای کردید؟ نظام اسلامی یک چنین خدمتی به ما معممین و روحانیون کرده. مگر میتوانیم خودمان را کنار بگیریم؟
بیانات در دیدار علما و روحانیون خراسان شمالی 19/07/1391

جستجو

بایگانی

نويسندگان

پربحث ترين ها

رسانه های همسو

۰

الزامات و بایسته های فعالیت در فضای مجازی از منظر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی دام ظله

 هویت طلبگی عمومی مأموریت‌ها و بایسته‌های طلبه

//bayanbox.ir/view/8955395951728456508/%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C.png

به گزارش سرویس علمی فرهنگی خبرگزاری «حوزه»، پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی مکارم شیرازی در یادداشتی، راهبردها و الزامات فضای مجازی ازمنظر آیت الله العظمی مکارم شیرازی را منتشر کرد این الزامات وبایسته ها می تواند به عنوان منشور جامع متولّیان امور فرهنگی به ویژه مسئولان محترم شورای عالی فضای مجازی در تبیین سیاست های پیش رو در بهره گیری از فن آوری های نو ظهور و بسط و گسترش آموزه های دینی در این فضا مورد توجه قرار گیرد.
در روزهای اخیر خبر مراسم رونمایی از نسخۀ جدید پایگاه اطلاع رسانی دفتر حضرت آیت الله مکارم شیرازی(مدظله) و بیانات مهم و راهبردی معظم له در مقولۀ فضای مجازی، به نوبۀ خود اهتمام بی شائبۀ مرجعیت دینی در بهره گیری از جدیدترین فن آوری ارتباطی و اطلاعاتی روز دنیا و ضرورت نشر آموزه های ناب شیعی در فضای مجازی را بیش از پیش به اثبات رسانده است، با این تفاسیر لزوم بررسی آراء و اندیشه های آیت الله العظمی مکارم شیرازی(مد ظله)در موضوع الزامات و بایسته های فضای مجازی می تواند به عنوان منشور جامع متولّیان امور فرهنگی به ویژه مسئولان محترم شورای عالی فضای مجازی در تبیین سیاست های پیش رو در بهره گیری از فن آوری های نو ظهور و بسط و گسترش آموزه های دینی در این فضا مورد توجه قرار گیردکه اهمّ آن راهبردها و الزامات عبارتند از :

*پیوند ناگسستنی مولّفه های فرهنگی با مسائل اقتصادی و سیاسی
بی شک فعالیت موثّر و مطلوب در راستای ترویج و نشر آموزه های اسلامی در فضای مجازی از جمله مهمترین مسائل و مولّفه های فرهنگی است که باید بیش از پیش به آن اهتمام ورزید، زیرا پویایی فرهنگی تأثیرات به سزایی در رشد و توسعه اقتصادی و سیاسی یک جامعه ایفا خواهد نمود و در سوی دیگر نیز شیوع آسیب پذیری در عرصۀ فرهنگ چالش های عدیده ای برای اقتصاد و سیاست یک جامعه به همراه خواهد داشت، با توجه به این مسأله مهم حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی تصریح نمودند: ما فکر می کنیم مسائل فرهنگی تبدیل به مسائل سیاسی اقتصادی می شود و مسائل سیاسی اقتصادی نیز تبدیل به مسائل فرهنگی می شود و تاثیر و تاثر متقابلی دارند.[1]
حال با این تفاسیر و در تبیین وضعیت کنونی فرهنگی جامعه باید گفت؛ مسائل فرهنگی درجامعه شرایط نامطلوبی دارد که دلیل آن هم ماهواره، اینترنت و فضاهای مجازی است که بلای جان جوانان شده است. [2]

* اخلاق اگر فاسد شد...
هم چنین از منظر معظم له لزوم رصد مسائل و مشکلات فرهنگی از جمله کاهش آمار ازدواج و افزایش طلاق در جامعه ، افزایش بی بندو باری و آسیب های اجتماعی... از جمله الزامات مواجهۀ دقیق با فضای مجازی محسوب می گردد لذا تصریح دارند: ما دارای حکومت اسلامی هستیم و معتقدیم که اخلاق اگر فاسد شد مشکلات زیادی ایجاد می شود الان چرا طلاق زیاد شده؟ چرا ازدواج کم شده؟ چرا شوهر به زن و زن به شوهر بدبین شده اند؟ یکی از عوامل مهمش همین هاست.[3]

* مسائل فرهنگی را رصد کنیم
مرجع عالی قدر جهان تشیع در ادامه یادآورشدند: این بی بندوباری ها نظام خانواده را متلاشی می کند؛ ما اگر تذکر می دهیم می گوییم مصلحت شما این است ما دلمان می سوزد. ما مسائل فرهنگی را رصد کنیم و به سهم خودمان تذکر دهیم. گاهی این مسائل برای ما هزینه هایی دارد که آن را می پردازیم، از این رو در رابطه با مسایل فرهنگی نیز دشمن و به یک معنا افراد بی بند و بار، دائما در حال آلوده کردن فضای مجازی هستند و به واسطه سایت‌ها، شبکه‌ها و حتی از طریق موبایل در حال سم پاشی بر افکار عمومی هستند؛ بنابر این ما هم باید حرکت خودمان را قوی تر کنیم، باید وارد میدان شویم و این اقدامات را خنثی کنیم.[4]

* راهبرد حیاتی در مقابله با جنگ نرم
در اندیشۀ حضرت آیت الله مکارم شیرازی، فضای مجازی در عصر کنونی حرف نخست را می‌زند، و نمی توان تمام وسایل رسانه جمعی را از بین برد؛ بلکه باید به اندازه توان در این مسیر در راستای رشد صنعت رسانه به وظایف خود عمل نمود، تا میدان را از دست دشمن خارج نمود.
لذا معظم له در فرازی، فضای مجازی را دارای ماهیت تخریب یا سازندگی عنوان کرده و گفتند: هرچند بانیان فضای مجازی در خارج از کشور بنای تخریب فرهنگ دینی ما را دارند، لیکن باید از این ابزاری که می‌تواند عامل هدایت یا ضلالت خانواده‌ها باشد به نحو صحیح استفاده کنیم.[5]
آیت الله العظمی مکارم شیرازی راهبرد بهره گیری بهینه از آموزه های دینی را در ظرفیت وجودی ابزارهای نوین ارتباطی و اطلاعاتی به عنوان راهکار قدرتمند اسلام در مواجهه با توطئۀ دشمنان مورد تأکید قرار داده و تصریح نمودند؛ دشمن می‌خواهد با ابزار‌های نوین ارتباطی، دنیا را به فساد بکشاند، لیکن از آنجا که هیچ عنصری درعصر کنونی مثل فضای مجازی بر روی این نسل و مردم تاثیرگذاری ندارد، لذا باید با فرهنگ قوی و نیرومند اسلام ، از این آموزه های فرهنگی ضمن بهره بردن برای تعالی فرهنگ جامعه، برای مقابله با اقدامات دشمنان استفاده نمود.[6]

*لزوم همگرایی مسئولان حوزۀ فن آوری و متولیان فرهنگی با شورای عالی فضای مجازی
از جمله راهکارهای بدیهی و غیر قابل انکار در حیطۀ فعالیت های مجازی می توان از مطالبۀ فراگیر حضرت آیت الله مکارم شیرازی در ضروت همگرایی همۀ نهادهای مسئول در مقولۀ فضای مجازی با نهاد شورای عالی فضای مجازی یاد نمود، معظم له در فرازی بر ضرورت مدیریت بهینۀ فضای مجازی و اجتناب از موازی کاری در این حیطه تأکید نموده و خاطرنشان نمودند: لازم است مسئولین امر در حیطۀ فضای مجازی برنامه ها و سیاست های خود را با شورای عالی فضای مجازی که مرجع قانونی اینگونه امور است در میان بگذارند و پس از رعایت اموری که جلوی جنبه های منفی این کار را میگیرد اقدام نمایند.[7]

*لزوم احداث شبکۀ ملی اطلاعات
ضرورت تشکیل شبکۀ ملی اطلاعات برای ارتقای مقابله با برخی آسیب های فرهنگی جوامع غربی از جمله مطالباتی است که از سوی معظم له مورد توجه قرار گرفته است از این رو ایشان بیان داشتند: با توجه به اینکه شبکه ملی اطلاعات می تواند بسیاری از مشکلات را حل کند لذا در رفع آسیب های موجود در فضای مجازی باید در نشست‌هایی مسئولان و وزیر ارتباطات با شورای عالی مجازی مطرح گردد، زیرا در غیر این صورت در آینده مشکلات بسیاری ایجاد خواهدشد.[8]

*لزوم اطلاع رسانی در فضای مجازی
مقولۀ اطلاع رسانی و ارائۀ گزارش از اقدامات و فعالیت های انجام شده در سطح فضای مجازی از سوی دولتمردان و متولیان امور فرهنگی از جمله شاخصه هایی است که توسط معظم له به عنوان امر مهم و کلیدی در تداوم حیات رسانه ای مسلمانان و شیعیان مورد توجه ایشان قرار گرفته است، مرجع عالی قدر جهان تشیع اطلاع رسانی بهینه را موجب ارتقای نشر فعالیت های دینی در فضای مجازی و جذب روز افزون مخاطبین معارف شیعی دانسته و تصریح نمودند؛ اطلاع رسانی سبب جذب هر چه بیشتر مخاطبان خواهد شد و ما را به هدف خود در نشر معارف دینی و اسلامی نزدیکتر خواهد ساخت.[9]

*اجتناب از انفعال رسانه ای؛ اصل بنیادین در فضای مجازی
بدیهی است برخی رویکردهای انفعالی در مواجهه با فعالیت های رسانه ای قدرت های استکباری به نوبۀ خود چالش هایی فراوان را در مولّفه های فرهنگی موجب شده است، لذا حضرت آیت الله مکارم شیرازی لزوم اجتناب از انفعال رسانه ای را به عنوان مطالبه ای مهم وضروری مورد توجه قرار داده و گفتند: پس از پیروزی اسلامی و بیداری اسلامی و شرایطی که در یمن و عراق و سوریه آغاز شد، مبارزه دشمنان اسلام وارد یک فاز دیگر یعنی اینترنت و فضای مجازی شد؛ امروزه از این طریق شاهد مبارزه سیاستمداران دنیا با اسلام هستیم، زیرا امروز تنها مزاحم آنها اسلام اصیل است.[10]
معظم له با تبیین وظایف و رسالت های علما، لزوم بهره گیری از رویکردهای تهاجمی علیه دشمنان اآموزه های اسلامی را خواستار شده و یادآورشدند: وظیفه علمای اسلام در این زمان از هر زمانی سنگین‌تر است زیرا تهاجم امروز دشمن بسیار وسیع‌تر است، لیکن ما نباید حالت انفعالی داشته باشیم و بگوییم با این همه دشمن و با این همه رسانه‌های مقابل چه کنیم؟ بلکه باید گفت قدرت فرهنگ اسلام موجبات پیشروی را فراهم کرده است که در مکتب اهل بیت(ع) هم همین‌گونه است، لذا باید با برنامه ریزی صحیح تهدیدهای فضای مجازی را به فرصت تبدیل کرد.[11]

*لزوم بهره گیری بهینه از تکنولوژی مدرن در فضای مجازی
بدیهی است مرجع عالی قدر جهان تشیع با بهره گیری از اندیشۀ مترقی در مواجهه با فن آوری نوین در امر ارتباطات و اطلاعات تاکید کردند:« ما مخالف تکنولوژی نیستیم، نه تنها مخالف نیستیم بلکه واجب است که از آن استفاده کنیم».[12]
آیت الله العظمی مکارم شیرازی(مدظله) در تشریح این مدعا گفتند: «روایتی داریم که اگر علم در ثریا باشد جمعی از ایرانیان آن را به زمین می آورند؛ آن زمان که ما مسلمانان دارای نهضت و انقلاب علمی بودیم اروپاییان قرون وسطایشان را طی می کردند.[13]

* تکنولوژی غربی مانند آب گل آلود و غیر بهداشتی است
لذا معظم له با تأکید بر اهتمام آحاد جامعه به مقولۀ اخلاق اسلامی و رعایت خطوط قرمز نظام اسلامی و آموزه های دینی در باب مواجهه با فن آوری ارتباطی جوامع غربی اینگونه بیان کردند : ما از تکنولوژی به تمام معنا دفاع می کنیم، عده ای خیال نکنند ما مخالف این تکنولوژی ها هستیم ، منتهی تکنولوژی غربی مانند آب گل آلود و غیر بهداشتی است. آب مایه حیات است اما وقتی گل آلود و غیر بهداشتی شد باید تصفیه شود. از این رو از آنجا که غربی‌ها در حوزه تکنولوژی پایبند به مسائل اخلاقی و فرهنگی نیستند اما ما که پایبند هستیم و خط قرمزهایی داریم، معتقدیم که هر تکنولوژی‌ باید پالایش شود.[14]
لذا در دنیایی که فناوری های نوین حرف اول را می زنند برای نشر صلاح و حق و حقیقت باید از بهترین ابزار های نوین بهره برد و برای نشر اخلاق پاکی و معنویت از آنان بهینه استفاده نمود.[15]

* شاخصۀ مهم در ترویج معارف شیعی در فضای مجازی
بی شک مولفۀ زبان دانی در میان مروّجان و مبلغان دینی در سطوح مختلف تبلیغی به ویژه در مواجهه با رسانه های نوظهور همچون فضای مجازی امری بدیهی و غیر قابل انکار است، از این رو حضرت آیت الله مکارم شیرازی با استناد به روایتی از امام صادق (ع) لزوم زبان دانی طلاب و مبلغان دینی در عرصۀ نشر علوم اسلامی و نیز ترجمۀ معارف اسلامی به زبان های مختلف را یادآور گردید و اظهار داشت؛ در روایتی از امام صادق(ع) آمده است زمانی می آید که علم از قم به سراسر دنیا صادر می شود؛ حال با این اوصاف باید گفت کلام امام صادق (ع)دلیل روشنی بر لزوم ترجمۀ معارف اسلامی به زبان های دیگر و نیز تلاش برای یادگیری زبان های مختلف است.[16]

*قاعدۀ فقهی میسور[17]، راهبرد حضور مستمر و موثر در فضای مجازی
مرجع عالی قدر جهان تشیع در تبیین الزام همگان به ضرورت بهره گیری از تکنولوژی مدرن در مقولۀ فضای مجای با اذعان به قاعدۀ فقهی میسور به نوبۀ خود در راستای ترسیم نقشۀ راه مسئولان در لزوم بهره گیری از فضای مجازی در حد توان و ظرفیت موجود اقدام نموده و بیان داشتند: در این حوزه باید طبق قاعده میسور در فقه، عمل کنیم؛ یعنی آنچه را که در توان است انجام دهیم و به بهانه اینکه نمی‌توانیم، نباید حضور خود را متوقف کنیم.[18]
معظم له اخلاق و ضرورت بازتولید فریضۀ امر به معروف و نهی از منکر در شبهه زدایی را به عنوان ماهیت معنایی قاعدۀ فقهی میسور در فضای اجتماعی مورد تأکید قرار داده و اذعان نمودند: این قاعده در مسایل اخلاقی هم حاکم است و تا جایی که می توانیم باید زمینه امر به معروف و نهی از منکر را فراهم کنیم. همانطور که از حضور روحانیون در فضاهای مختلف به ویژه فضای مجازی بهره برده اید، با قدرت بیشتری از این امکان استفاده کنید تا حضور افراد دیندار در همه فضاها و اماکن برای مشورت و پاسخ گویی به شبهات فراهم شود.[19]

*ترویج آموزه های شیعی؛ مهمترین دستاورد در فضای مجازی
آیت الله العظمی مکارم شیرازی ضرورت نشر روز افزون آموزه های غنی شیعی در فضای مجازی را موجب برکات بسیار دانسته و گسترش معارف غنی شیعی را به عنوان شاخصۀ کلیدی موفقیت روز افزون دغدغه مندان ترویج معارف اهل بیت(ع) در مولفه های رسانه ای عنوان نموده و گفتند: بدانید و آگاه باشید علیرغم همۀ فعالیت های مخرب دشمنان اسلام، لیکن با تلاش و کوشش برای نشر مکتب اهل بیت(ع) در سایت های اینترنتی و شبکه های اجتماعی ونیز شبکه های ماهواره ای می توان به دستاوردهای عظیمی دست یافت.[20]

*تبدیل تهدید به فرصت در فضای مجازی در گرو بهره گیری از ظرفیت حوزه و دانشگاه
باید اذعان نمود برخی فعالیت های فردی و مستقل که منبعث از دغدغه مندی شخصی مروجان مکتب اهل بیت (ع) است در نوع خود می تواند موثر واقع گردد، لیکن بهره گیری تخصصی از ظرفیت عظیم حوزه و دانشگاه در عرصۀ رسانه های دیجیتال و فضای مجازی یقیناً نقش بسزایی در تبدیل بسیاری از تهدیدات فضای مجازی به فرصت ایفا خواهد نمود، از این رو حضرت آیت الله مکارم شیرازی تأکید کردند : باید مجموعه‌ای از کارشناسان حوزوی و غیر حوزوی راهکارهای چگونگی ایستادن و مواجهه در برابر هجوم عظیم رسانه‌ای و فضای مجازی غرب را مورد بررسی قرار دهند به ویژه تهدیدات فضای مجازی در شرایط کنونی که به فرصت‌های آن می‌چربد و شبهات و تبلیغات ضد اسلامی از رسانه های دشمن، ماهواره ها و شبکه های اینترنتی شبانه روزی در جهان اسلام پخش می شود.[21]
لذا باید فضای مجازی را به سمت و سوی تعلیم و تربیت صحیح هدایت کنیم و در این راستا نیز از راهنمایی ها و هدایت حوزویان و کارشناسان تعلیم و تربیت بهره جوییم.[22]

*لزوم مدیریت فضای مجازی در هدایت جوانان و تقویت نهاد خانواده
بدیهی است حضور بی شائبۀ جوانان در فضای مجازی اگر با غفلت از ظرفیت های مهم موجود در آموزه های اسلامی توأم گردد به نوبۀ خود آسیب های جدی اخلاقی و اجتماعی را پدید خواهد آورد، آیت الله العظمی مکارم شیرازی با ترسیم راهبرد هدایت محوری در رسانه های دیجیتال به ویژه شبکه های اجتماعی لزوم مدیریت فن آوری های نوین ارتباطی و اطلاعاتی را برای تحقق اصل هدایت پذیری جوانان و استحکام و تقویت نهاد مقدس خانواده را مورد تأکید قرار داده و فرمودند: از آنجا که جوانان و نوجوانان دارای قلبی پاک هستند و این وظیفه مسوولان است که نقشی صحیح و زیبا بر قلب‌های جوانان بنگارند، لذا باید از ابزاری که می‌تواند عامل هدایت یا ضلالت خانواده‌ها باشد به نحو صحیح استفاده کنیم، زیرا نمی‌توان از ورود آن به خانه‌ها جلوگیری کرد، بر همین اساس باید ابزار فضای مجازی را به سمت و سویی هدایت کنیم که به تربیت صحیح نسل آینده منجر شود.[23]

*خلاقیت دینی؛ مهترین نیاز در فضای مجازی
هم چنین مرجع عالی قدر جهان تشیع در تشریح راهکارها و الزامات کارآمدی هر چه بیشتر فعالیت های مروّجان معارف اهل بیت(ع) در فضای مجازی فرمودند: اکتفاء به برخی اقدامات و فعالیت های دینی موجبات عقب گرد را فراهم خواهد نمود، لذا باید رو به جلو حرکت نمود.
معظم له در تبیین این مسأله تاکید کردند: باید هر روز و هر سال فعالیت های دینی در فضای مجازی با نوآوری و خلاقیت توأم گردد.

سخن آخر
حضرت آیت الله مکارم شیرازی در خاتمه، تحقق نشر صلاح و رستگاری در جوامع بشری را منوط به تلاش همۀ مسئولان دربهره گیری از فن آوری های نوین دانسته و سعی و کوشش مجاهدان جبهۀ فرهنگی انقلاب اسلامی در فضای مجازی را به ذخیره ای برای یوم المعاد عنوان نموده و گفتند:ناشران فساد در دنیای امروز بسیار فعال و افسار گسیخته عمل می کنند و باید در مقابل آنان ناشران صلاح و رستگاری نیز با استفاده از فناوری های نوین و تکنولوژی روز دنیا تلاش فراوان نمایند.[24]
هم چنین از آنجایی که رویکرد مروجان معارف اهل بیت(ع) بر مبنای هدایت و پیشگیری از گمراهی و انحراف فکری و اعتقادی مخاطبین در فضای مجازی منحصر شده است لذا این گونه اقدامات را باید به عنوان ذخیره ای برای یوم المعاد مومنان و مروّجان آموزه های دینی در فضای مجازی مورد توجه قرار داد.[25]


منابع
تهیه و تنظیم؛ پایگاه اطلاع رسانی دفتر آیت الله العظمی مکارم
[1]بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدّظلّه) در دیدار با آقای دکتر لاریجانی،1393/6/9.
[2] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدّظلّه) در دیدار مشاورین روحانیت استانداران سراسر کشور،1393/10/11.
[3] ، بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدّظلّه) در دیدار با آقای دکتر لاریجانی،1393/6/9.
[4] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در دیداربا آقای دکتر قالیباف ،شهردار تهران،1392/1/30.
[5] بیانات حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی در دیدار رئیس و مسوولان ستاد همکاری‌های آموزش و پرورش و حوزه‌های علمیه،1393/2/24.
[6] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدّظلّه) در دیدار مشاورین روحانیت استانداران سراسر کشور،1393/10/11.
[7] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در پاسخ به استفتای جمعی از فعالان فضای مجازی،1393/6/4.
[8] همان.
[9] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در مراسم رونمایی از نسخه جدید پایگاه اطلاع رسانی دفتر معظم له،1394/7/9.
[10] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در دیدار مدیران حوزه و مدیران دارالاعلام لمدرسه اهل البیت(ع) ، مدرسه امام موسی کاظم(ع)،1394/4/24.
[11] همان.
[12] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی (مدّظلّه) در دیدار با آقای دکتر لاریجانی،1393/6/9.
[13] همان.
[14] همان.
[15] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در مراسم رونمایی از نسخه جدید پایگاه اطلاع رسانی دفتر معظم له،1394/7/9.
[16] همان.
[17] در اصطلاح فقهی به این معناست که وقتی، شارع به چیزی که مرکب از اجزاء و شرایط و موانعی است امر فرمود و انجام برخی از اجزاء و شرایط آن واجب یا ترک برخی از موانع آن مقدور مکلف نبود، وجوب مابقی اجزاء و شرایط، باقی است،http://www.wikifeqh.ir.
[18] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در دیداربا آقای دکتر قالیباف ،شهردار تهران،1393/1/30.
[19] همان.
[20] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در مراسم رونمایی از نسخه جدید پایگاه اطلاع رسانی دفتر معظم له،1394/7/9.
[21] بیانات حضرت آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی در دیدار رئیس و مسوولان ستاد همکاری‌های آموزش و پرورش و حوزه‌های علمیه،1393/2/24.
[22] همان.
[23] همان.
[24] بیانات حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی در مراسم رونمایی از نسخه جدید پایگاه اطلاع رسانی دفتر معظم له،1394/7/9.
[25] همان.

نظرات (۰)
هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی