طلبگی تا اجتهاد

آنچه که لازم است عرض بکنم - که از همه‌ی این مطالب مهمتر است - نسبت حوزه‌های علمیه است با انقلاب و نظام اسلامی. هیچ کس در عالم روحانیت، اگر انصاف و خرد را میزان قرار بدهد، نمیتواند خودش را از نظام اسلامی جدا بگیرد. نظام اسلامی یک امکان عظیمی را در اختیار داعیان الی‌اللّه و مبلّغان اسلام قرار داده… این فرصت تا امروز کِی برای روحانیت وجود داشته؟
علاوه بر این، ابزارهای تسهیل‌کننده، مثل رایانه‌ها و ارتباطات اینترنتی و فضای مجازی و سایبری هم که الان در اختیار شماست![خطاب به روحانیون!).
اگر بتوانید اینها را یاد بگیرید، میتوانید یک کلمه حرف درستِ خودتان را به هزاران مستمعی که شما آنها را نمیشناسید، برسانید؛ این فرصت فوق‌العاده‌ای است؛ نبادا این فرصت ضایع شود. اگر ضایع شد، خدای متعال از من و شما روز قیامت سؤال خواهد کرد: از فرصت این همه جوان، این همه استبصار، این همه میل و شوق به دانستن، شما برای ترویج معارف اسلامی چه استفاده‌ای کردید؟ نظام اسلامی یک چنین خدمتی به ما معممین و روحانیون کرده. مگر میتوانیم خودمان را کنار بگیریم؟
بیانات در دیدار علما و روحانیون خراسان شمالی 19/07/1391

جستجو

بایگانی

نويسندگان

پربحث ترين ها

رسانه های همسو

۰

شرح فارسی صمدیه، مضاف الیه

 علمی نحو 1 شرح صمدیه

//bayanbox.ir/view/6994095648236532578/%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%87.jpg

دریافت

 

الاول :المضافُ الیه(مرجع ال موصوله است: الذی یضاف الیه) و هو ما نُسب الیه شىءٌ بواسطه حرفِ جرٍّ مقدرٍ مراداً و تَمتنع اضافه المضمرات و اسماءِ الاشاره و اسماءِ الاستفهام و اسماء الشرط و الموصولات سوى اىُّ فى الثلاثه و بعض الاسماء یَجب اضافتُها اما الى الجمل و هو «اذ» و حیث و اذا او الى المفرد ظاهرا او مضمرا و هو کلا و کلتا و عند و لَدى و سِوى او ظاهراً فقط و هو اُولوا و ذو و فروعهما او مضمرا فقط و هو وحده و لبیک و اَخَواتِه (2)
تکمیلٌ: یجب تَجرُّد المضاف عن التنوین و نونى المثنى و الجمع و ملحقاتهما(عطف به مثنی و جمع) فان کانت اضافهَ(خبر کان) صفهَ الى معمولِها فلفظیه(بعد از فاء، الاضافه محذوف است) و لا تفید(مرجع ضمیرش اضافه لفظیه) الاّ تخفیفاً و الاّ( تقدیر: و ان لم تکنِ الاضافه اضافةَ صفةٍ الی معمولها) فمعنویه و تفید تعریفاً مع المعرفه و تخصیصا مع النکره و المضاف الیه فیها(مرجع ها: اضافه معنویه) ان کان جنساً للمضاف فهى(مرجع هی: اضافه معنویه) بمعنى «مِن» او ظرفاً له فبمعنى «فى» او غیرَهُما(مرجع هما:ظرف و جنس) فبمعنى «اللام» 
و قد یَکتسِبُ المضافُ المذکرُ من المضافٌ الیه المؤنثِ تانیثَه و بالعکس بشرط جوازِ الاستغناءِ عنه(مضاف) بالمضافِ الیه کقوله کما شرقت صدرُ القناهِ من الدمِ و قولِه اِنارهُ العقلِ مکسوفٌ بطوعِ هوى و مِن ثم امتنع قامت غلام هند.

ترجمه: مضاف الیه، و آن عبارت است از اینکه، به آن چیزی را به واسطه حرف جرّی که مقدر است ولی مقصود است، نسبت دهند. و از بین کلمات، اضافه شدن ضمایر، اسماء اشاره، اسماء استفهام، اسماء شرط و موصولات به استثناء ایُّ در سه مورد آخِر، ممتنع است.
و بعضی از اسماء اضافه شدنشان واجب است و آنها بر دوگونه اند:
    1. یا باید به جمله اضافه شوند مانند کلمات اذ، حیثُ، اذا
    2. یا به مفرد؛ که به سه دسته تقسیم میشود:
        (‌أ) آنکه هم به اسم ظاهر و هم به ضمیر اضافه میشود همچون کلمات کلا، کلتا، عند، لدی، سوی
        (‌ب) آنکه تنها به اسم ظاهر اضافه میگردد مانند اولوا، ذو، فروعات این دو.
تکمیل:
واجب است مضاف از تنوین و دو نون تثنیه و جمع و ملحقات این دو خالی و برهنه باشد پس اضافه اگر از قبیل اضافه وصف به معمولش باشد به آن لفظیه گفته و غیر از تخفیف در لفظ افاده امر دیگری نمیکند. و در غیر این صورت اضافه معنویه بوده و علاوه بر افاده تخفیف در لفظ، مضاف در صورتیکه مضاف به معرفه باشد از آن تعریف، و به فرض اینکه مضاف الیه نکره باشد تخصیص  را از آن کسب و استفاده مینماید.
(2) شیخ در این مثال، مضاف الیه را ذکر کرده که نظر خود را بگوید که فقط به اینها اضافه میشود.


اسماء ممتنع الاضافة:
    1. ضمایر
    2. اسماء اشاره
    3. اسماء استفهام
    4. اسماء شرط
    5. موصولات
        توجه: استثناء از موارد 3و4و5، لفظ «اَیُّ» است.
اسماء واجب الاضافه:
    1. واجب الاضافه الی الجمله
                1) اذا: اذا جاء زیدٌ جئتُ
                2) حَیثُ: ضربتک حیثُ جاء زیدٌ (میزنم تو را هنگامی که زید آمد)
                3) اذ: ضربتک اذ کنتَ غیرَ مؤدبٍ (میزنمت برای اینکه بی ادبی)
    2. واجب الاضافه الی المفرد
        1) هم اسم ظاهر و هم ضمیر: 
                1) کلا
                2) کلتا
                3) عند
                4) لَدا
                5) سِوا
        2) فقط اسم ظاهر
                1) اُولو و فرعش(اولات که جمع مؤنث است)
                2) ذو و فروعش (ذَوا (مثنی مذکر) ذَووا(جمع مذکر) ذات(مفرد مؤنث) ذَواتا(مثنی مؤنث) دوات(جمع مؤنث)
                    سؤال: این کدام نوع ذو است؟ ذو اسماء سته؟ ذو اسماء اشاره و ذو اسماء موصول. پاسخ: ذو اسماء سته میتواند باشد و ذو اسم موصول قبیله ابن تمیم هم میتواند باشد.
        3) فقط ضمیر
                1) وحده(فقط به ضمیر مفرد غایب اضافه میشود علی المشهور)
                2) لبیک(فقط به کاف اضافه میشود)  و اخواتش(هنانیک، دوالیک، سَعدیک، حَذاذیک، هجاجیک)

جلسه 38. 93:12:18

قاعده: گاهی اوقات ...                                                          
    1. مضاف مؤنث از مضاف الیه مذکر کسب تذکیر میکند
    2. مضاف مذکر از مضاف الیه مؤنث کسب تأنیث میکند
    شرط هر دو این است که : با حذف مضاف، معنای کلام تغییر نکند.
            § مثال: اِنارة(مبتدا) العقلِ(مضاف الیه) مکسوفٌ(خبر و نائب فاعلش هو مستتر که مرجعش اناره است) بطوع هوی(مضاف الیه) (نورانیت عقل از بین میرود به سبب تبعیت از هوا و هوس)
            طبق قاعده تطابق خبر مشتق باید مکسوفه باشد و در این حالت اناره از مضاف الیه اش که العقل است کسب تذکیر کرده است و خبرش هم مذکر آمده است.
            شرط: اگر اناره را حذف کنیم تفاوتی ایجاد نمیشود زیرا در حالت حذف، حذف نورانیت را به خود عقل نسبت میدهیم.
            § مثال: شَرِقَت صدرُ القناةِ من الدم(میدرخشد سر نیزه به خاطر خونی که نیزه به آن آلوده شده است
            شاهد در صدر است که باید تطابق با شرقت داشته باشد و بنابراین صدر مؤنث باشد اما مذکر است و علت آن این است که صدر از همین قاعده از القناة که مضاف الیه اش است کسب تأنیث کرده و فعلش مؤنث میآید.
            کنترل شرط: چه بگوییم که نیزه میدرخشد به خاطر خون و چه بگوییم خود نیزه میدرخشد بنابراین حذف مضاف تغییری در معنا ایجاد نمیشود و میتواند کسب تأنیث کند.
            § به خلاف: قامت غلامُ هندٍ این غلط است زیرا اگر مضاف حذف شود معنای کلام تغییر میکند.

نظرات (۰)
هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی